İkinci el plak mağazaları, pikabını yeni kurmuş ya da arşivini büyütmek isteyen müzikseverin en hesaplı yolu. Sıfır baskıların fiyatı ortadayken kullanılmış raflar hem cebi hem kulağı memnun ediyor. Bu rehber İstanbul'dan İzmir'e uzanan plakçıları bir arada toplayıp hangi dükkanın hangi türde güçlü olduğunu anlatıyor.
Seçim yapılırken arşivin büyüklüğüne, tür çeşitliliğine ve plakların kondisyonuna bakıldı. Plağı çalıp dinletmek, yüzey ve kapak durumunu VG, VG+ gibi notlarla açık yazmak, fiyatı şişirmemek belirleyici oldu. Online katalog tutan, kargo koşulunu makul tutan, elden plak alıp takas yapan yerler ayrıca değerlendirildi. Listedeki ikinci el plak mağazaları arasında hem otuz yıllık dükkanlar hem de yalnızca internetten satan arşivler var.
Sıralamayı redaksiyon değil topluluğun oyları belirliyor, yani liste zamanla oynar. Kartlardaki artıları, eksileri ve kullanıcı yorumlarını okuyup kendi ölçütünüze göre karar vermek en sağlıklısı: bir koleksiyoncu için nadirlik, başkası için fiyat ile kargo daha ağır tartar.
1993'ten beri plak satan Beyoğlu dükkanı, Çukurcuma'nın Turnacıbaşı Caddesi'nde. Rafların büyük bölümü ikinci el: rock, reggae, funk, caz, elektronik ve klasik müzik yan yana duruyor. İnternet sitesinde her ürünün yanında plak ve kapak notu ayrı ayrı yazılı, format, ülke, basım yılı ve katalog numarası da veriliyor, yani körlemesine alışveriş yapılmıyor. Plak dışında kaset, CD ve müzik kitabı da bulunuyor.
Arşivi kurcalamaya vakti olan, kondisyon notunu okumayı bilen alıcı için doğru adres. Dükkan Beyoğlu'nun yokuşlu sokağında, vitrin küçük, kalabalık saatlerde rahat gezmek zor olabilir. Kargo eşiği yüksek tutulmuş, tek plak alacak biri kargo ücretini hesaba katmalı. Nadir baskılarda fiyatlar piyasa seviyesinde, pazarlık payı sınırlı.
İstanbul, Beyoğlu, Kuloğlu Mah. Turnacıbaşı Cad. No:45, Çukurcuma
Haziran 2012'de Yeni Çarşı Caddesi'nde açılan bağımsız plakçı, kendi manifestosunu sitesine yazacak kadar iddialı. Sahibi Okan Aydın'ın öne çıkardığı ilke basit: plağın hak ettiğinden fazla etiket koymamak. Bu yüzden dükkan hem sıfır hem ikinci el tarafında ucuz bulunabilen adreslerden biri sayılıyor. Rafta plak dışında CD, müzik kitabı ve tişört, ayrıca iğne ile pikap da satılıyor, alacağınız plağı yerinde dinleme imkanı var.
Dünya Plak Dükkanları Günü'nü etkinlik programıyla kutlayan az sayıdaki yerden biri, konser ve dinletiler sık. Fiyat odaklı arayanlar ile klasik müzik meraklıları burada tatmin olur. Buna karşılık mekan dar, kalabalık günlerde rafların önünde sıra oluşuyor. Türkçe nadir baskı arayan koleksiyoncu için arşiv derinliği başka dükkanların gerisinde kalabilir.
İstanbul, Beyoğlu, Tomtom Mah. Yeni Çarşı Cad. No:60/A
Kadıköy Akmar Pasajı'nın en eski kiracılarından, plakçılar arasında adı arşivle birlikte anılıyor. Dükkanın raflarında görünenden fazlası var: kataloglanmamış binlerce plak depoda bekliyor, ikinci el akışının önemli kısmı oradan geliyor. Kendi internet sitesinde stokta olan ürünler listeleniyor, ayrıca eBay üzerinde de mağazası açık, yurt dışına satış yapıyor. Sitede belirtilen tutarın üzerindeki siparişlerde kargo ücretsiz.
Türk sanat müziğinden yabancı rock ve caz baskılarına kadar geniş bir yelpaze arayanların ilk uğrağı. Pasajdaki dükkan küçük, yoğun saatlerde ayakta rahat rahat plak karıştırmak mümkün olmuyor. Aradığınız plağı sormadan bulmak zor, arşivin bir bölümü vitrinde değil. Sıfır plak fiyatları rekabetçi değil, avantaj daha çok ikinci el tarafında.
İstanbul, Kadıköy, Caferağa Mah. Mühürdar Cad. Akmar Pasajı No:70 D:13
Salih Karagöz'ün 2011'de Kadıköy Caferağa'da açtığı dükkan, blues rock, progresif rock, klasik rock ve caz meraklısı bir müdavim kitlesi topladı. Türkçe müzik ve dünya müziği seçkisi de fena değil. Arşivin bir bölümü yurt dışı plak fuarlarından ve bit pazarlarından geliyor, bu yüzden rafta beklenmedik baskılara denk gelmek mümkün. Dükkan aynı zamanda plak şirketi gibi çalışıp kendi baskılarını çıkarıyor, ilk kez plağa basılan albümler ve yeni basımlar burada satılıyor.
Rock tarafında arşiv kurcalamayı sevenler ve kendi baskılarını takip edenler için uygun. Elektronik, hip hop veya klasik müzik peşindeyseniz seçenek dar kalıyor. Kadıköy'ün merkezinde olması kalabalık demek, hafta sonu sakin gezme şansı az. İkinci el fiyatları plağın nadirliğine göre hızlı yükselebiliyor.
İstanbul, Kadıköy, Caferağa Mah. Sakız Sok. No:2/D
Kaan Düzarat'ın 2014'te Dünya Plak Dükkanları Günü'nde açtığı Galata dükkanı, plak satışını stüdyo ve vintage ekipman işiyle birlikte yürütüyor. Raflarda ağırlık ikinci elde: elektronik, house, disco, techno 12'lik single'lar, seksenler pop kayıtları, dünya müziği ve Türkçe baskılar. Aynı çatı altında pikap, hi-fi bileşenleri, iğne ve kullanılmış ses cihazları da satılıyor, ürünler dükkanda denenebiliyor. 2017'de The Vinyl Factory'nin dünyanın en iyi elli plak dükkanı listesine girdi.
DJ'ler ve elektronik müzik arayanlar için İstanbul'da en verimli adreslerden biri. Rock ya da klasik müzik koleksiyonu büyütenler burada aradığını zor bulur. Dükkan bodrum katında ve küçük, kalabalıkta dolaşmak sıkışık. İkinci el plak, CD ve kaset satışında cayma hakkı kullanılamıyor, sipariş öncesi kondisyonu sormak gerekiyor.
İstanbul, Beyoğlu, Şahkulu Mah. Serdar-ı Ekrem Cad., Galata
Kadıköy Moda'da 2016'da üç müzik insanı tarafından kurulan dükkan, bağımsız müzik sahnesine yakın duruşuyla biliniyor. Plak ve CD seçkisi geniş, nadir baskılar ile küçük etiketlerin işleri yan yana konuluyor. İkinci el bölümü türlere ayrılmış, aramak kolay. Kurucularının müzik yayıncılığı ve mekan işletmeciliğinden gelmesi seçkiye yansıyor: ana akımdan uzak, sahnenin içinden bir katalog.
Yeni müzik keşfetmeyi sevenler, indie ve alternatif tarafta arşiv büyütenler için uygun. Popüler yerli klasikleri arıyorsanız stok sınırlı kalabilir. Pasaj içindeki dükkan küçük, aynı anda birkaç kişiden fazlası rahat gezemiyor. Kondisyon notları her plakta ayrıntılı yazılmıyor, elden bakmak gerekiyor.
İstanbul, Kadıköy, Caferağa Mah. Moda Cad. Kefeli Pasajı No:81/3
Kadıköy Caferağa'da adresi olan, satışın büyük bölümünü internetten yapan plak arşivi. Katalogda ağırlık yerli 45'likler ile LP'lerde: Türkçe pop, arabesk, sanat müziği ve halk müziği baskıları düzenli olarak listeye giriyor. Her ürünün sayfasında fiyat ve stok durumu görünüyor, tükenen plaklar listede kalıyor, bu yüzden nadir baskıların ne kadar hızlı gittiğini takip etmek mümkün. Plak yanında CD ve kaset de var.
Türkçe 45'lik peşinde koşan koleksiyoncu için verimli bir kaynak. Yabancı rock, caz veya elektronik arayan başka yere bakmalı. Nadir yerli baskılarda fiyatlar yüksek, bin lirayı aşan kalemler görülüyor. Dükkan gezme keyfi arayan için uygun değil, iş daha çok listeden seçip sipariş vermeye dayanıyor.
İstanbul, Kadıköy, Caferağa Mah. Sakızgülü Sok. No:12/4
Yabancı ikinci el plak üzerine kurulmuş internet mağazası, arşiv genişliğiyle öne çıkıyor. Rock, pop, caz, klasik ve film müziği başlıkları altında dönem baskıları listeliyor. Kredi kartına taksit imkanı sunuyor, sitede belirtilen tutarın üzerindeki siparişlerde kargo ücreti alınmıyor. Ürün sayfalarında plak ile kapağın durumu ayrı belirtiliyor, fotoğraflar ürünün kendisine ait.
Şehirde plakçı olmayan, sipariş verip beklemeye razı alıcı için pratik çözüm. Dükkanda plak çalıp dinlemeyi, satıcıyla konuşup öneri almayı sevenler bu modelden hoşlanmayabilir. Yerli baskı tarafı zayıf, Türkçe 45'lik arayan başka adrese bakmalı. Nadir plaklarda stok tek adetle sınırlı, tereddüt eden alıcı ürünü kaçırıyor.
İzmir Kemeraltı'nda dükkanı olan plakçı, hem tezgahtan hem internet sitesinden satıyor. Katalogda dönem baskısı 45'likler ile 33'lükler ağırlıkta, yanında sıfır baskılar da bulunuyor. Fiyat aralığı geniş tutulmuş, her bütçeye plak bulmak mümkün. Pikap satışı da yapıyor, yeni başlayanın hem çalar hem plak alıp tek seferde işi bitirmesine imkan veriyor. Şehir dışına kargoyla gönderim var.
Ege'de yaşayıp İstanbul'a gitmeden arşiv büyütmek isteyenler için doğru durak. Kemeraltı'nın kalabalığı ve dar sokakları herkese uygun değil, otopark derdi ayrı konu. Arşiv büyük plakçılar kadar derin değil, çok nadir baskı beklenmemeli. Sitedeki ürün bilgileri kısa, kondisyonu telefonla teyit etmek işi kolaylaştırır.
İzmir, Konak, Kemeraltı
Roll Plak, İzmir merkezli bağımsız bir plak dükkânı; ağırlığı yurt dışından getirilen dönem baskı ikinci el LP'lerde. İki mağazası var: Karşıyaka'daki dükkân alfabetik düzenli, tür ayrımı net, online stokla bağlantılı; Kemeraltı şubesi ise tozlu raf ve "digging" düzeninde çalışıyor. Arşivde classic rock, progressive, jazz, metal, funk, soul, soundtrack ve dünya müziği rafları öne çıkıyor.
Her plak yoğun ışık altında inceleniyor, pikapta çalınıyor, uluslararası kondisyon koduyla (NM, VG+) listeleniyor. İkinci el plaklarda 14 gün içinde gerekçesiz iade hakkı tanınıyor, gönderide plak kapaktan ayrı, köşe koruyan kutuya giriyor. Satış yalnızca site ve mağazalardan, kargo Türkiye'nin her yerine. Sıfır Türkçe pop ya da güncel reissue peşinde olan için seçki dar kalır; hedef kitle orijinal baskı arayan koleksiyoner.
İzmir, Karşıyaka, Donanmacı Mah. Fazıl Bey Cad. No: 8/B