6331 sayılı Kanun ve ilgili yönetmelik, yüksekte çalışan her personelin eğitimli olmasını şart koşar: çatıda, iskelede, kulede ya da rüzgar türbininde. Bu liste, ekibine eğitim arayan işverenler, İSG uzmanları ve kendi belgesini almak isteyen çalışanlar için hazırlandı. Amaç basit: sadece kağıt veren yerle, insana gerçekten kemer taktırıp ipe bağlayan kurumu birbirinden ayırmak.
Listeye yalnızca yüksekte çalışma eğitimini kendisi veren firmalar alındı. Karşılaştırmada şunlara bakıldı: uygulama alanı var mı, yoksa eğitim sınıfta mı bitiyor; kurtarma modülü sunuluyor mu; eğitmenlerde IRATA, SPRAT ya da GWO yetkinliği bulunuyor mu; sertifika MEB onaylı mı, uluslararası mı. Grup büyüklüğü, eğitimin sahaya gelip gelemediği, hangi şehirlerde merkez bulunduğu ve iletişim kurmanın kolay olup olmadığı da hesaba katıldı. Yüksekte çalışma eğitimi veren firmalar arasında, sadece evrak satan aracı sitelere yer verilmedi.
Sıralamayı redaksiyon belirlemiyor, sıralar topluluğun oylarıyla oluşuyor. Bir firmayı seçmeden önce kartındaki artılara ve eksilere bakın, eğitimi almış kişilerin yorumlarını okuyun. Kendi tecrübeniz varsa oy verip yorum bırakın; bir sonraki okurun işine yarar.
Kaya Training & Consulting, Kaya Grubu içinde 2006'dan beri İSG eğitimi ve danışmanlığı veren bir kurum. Ekip 60 kişi civarında; eğitmenler arasında IRATA L1, L2 ve L3, IOSH eğitmenliği ve Dağcılık Federasyonu antrenörlüğü belgelerine sahip isimler var. Yüksekte çalışma programları sektöre göre ayrılıyor: inşaat, fabrika ve üretim tesisi, genel katılıma açık gruplar ve yatay ile dikey yaşam hatlarının kurulumunu anlatan ayrı bir kurs. Firma hizmetlerini Türkiye dışında 19 ülkede de verdiğini belirtiyor.
Kocaeli'deki Gebze OSB çevresinde çalışan sanayi firmaları için yakın bir adres. Tek kişilik başvurulardan çok kurumsal gruplara göre kurulmuş bir yapı, yani bireysel kursiyer genel katılımlı tarihleri beklemek durumunda kalabilir. Eğitimin yanında yaşam hattı projeleri de yapıldığı için sahadaki sistemi kuran ekiple eğitimi veren ekip aynı çatı altında.
GOSB 1000. Sk. No:1015, Çayırova, Kocaeli
OWLAQ Eğitim Danışmanlık A.Ş., Ankara Sincan'daki Başkent OSB'de 1000 m² kapalı eğitim tesisi işletiyor. Tesis kapalı olduğu için eğitim havaya bağlı kalmıyor, kış ortasında da ipe çıkılabiliyor. Programlar IRATA iple erişim, SPRAT ve GWO BST ile yenileme kursu BSRT üzerine kurulu. Firma, GWO onaylı mobil eğitim aracına sahip ilk Türk kurumu olduğunu söylüyor; bu araç rüzgar santrali sahasına gidip eğitimi yerinde veriyor. ISO 9001, ISO 14001 ve OHSAS 18001 belgeleri de var.
Rüzgar enerjisi, enerji nakil hatları ve iple erişim yapan bakım ekipleri için güçlü bir seçenek. Yeni bir eğitim tesisi kurmak isteyen şirketlere kurulum danışmanlığı da veriliyor. Tek eksiği konum: tesis Ankara merkezine 44 km, Esenboğa'ya 89 km uzaklıkta, şehir dışından gelen kursiyer konaklama ve ulaşımı baştan planlamalı.
Malıköy Başkent OSB Mah. 20. Cad. G Apt. No:13/4, Sincan, Ankara
MİRA, önce iple erişim hizmeti veren bir saha firması: rafinerilerde, petrokimya tesislerinde, rüzgar türbinlerinde, silolarda ve gökdelen cephelerinde çalışıyor. ABD, Almanya, Kazakistan, Filipinler dahil birçok ülkede iş yapmış. Eğitim tarafı bu saha tecrübesinin üstüne kurulu: IRATA ve SPRAT iple erişim, GWO BST, BTT, ART, SLS ve WLA modülleri, yüksekte çalışma ve kurtarma, haca muayene, kapalı alan ve yaşam hattı eğitimleri veriliyor. Kurslar Türkçe; talep olursa İngilizce, Almanca ve Fransızca da düzenleniyor.
Ege'de endüstriyel dağcı olmak isteyenler ve rüzgar sektöründe çalışacak teknisyenler için mantıklı bir adres. Eğitmenlerin kendisi de sahada ipte çalıştığı için anlatılanlar kitaptan değil işten geliyor. Menderes'teki tesis şehir merkezinin dışında kalıyor, toplu taşımayla ulaşım biraz zahmetli.
Görece Cumhuriyet Mh. Mithatpaşa Cd. 2A/17, Menderes, İzmir
CNK Akademi, Ankara Kızılay'da Necatibey Caddesi üzerinde bulunan bir eğitim ve OSGB kurumu. Yüksekte çalışma tarafında temel eğitim, IRATA ve SPRAT iple erişim eğitimleri ve 45 saatlik yüksekte çalışma eğiticinin eğitimi veriliyor. Aynı kurum Sağlık Bakanlığı onaylı temel ilk yardım ve güncelleme eğitimleri de düzenliyor; iş hijyeni ölçümleri ve yangın söndürme cihazı satışı da hizmetleri arasında. Kurumsal müşteriler arasında elektrik üretim firmaları bulunuyor.
Şehir merkezinde, metroya yakın bir adres arayan Ankaralı kursiyer için rahat. Tek bir firmadan hem ilk yardım hem yüksekte çalışma hem de ortam ölçümü almak isteyen işverenin işini kolaylaştırıyor. Eğitim çeşidi çok olduğu için yüksekte çalışma, uzmanlaşmış iple erişim merkezlerindeki kadar merkezde değil; uygulama alanının nerede olduğunu kayıttan önce sormakta fayda var.
Korkutreis Mh. Necatibey Cd. No:20/12, Çankaya, Ankara
Sarızeybek, İzmir merkezli bir İSG eğitim kurumu; Ankara Kızılay'da da eğitim yeri bulunuyor. Temel yüksekte çalışma modülü 8 saat, yani tek gün sürüyor. İsteyen buna yine 8 saatlik kurtarma uygulamaları modülünü ekleyebiliyor: iple iniş, istasyon kurulumu, merdivende kurtarma ve asılı kalma travmasının yönetimi bu günün konuları. Sınav, iş güvenliği uzmanı ve SPRAT/IRATA eğitimli bir eğitmen gözetiminde yapılıyor. Eğitici eğitimi 60 saat sürüyor, 44 saati uzaktan, 16 saati yüz yüze.
İzmir'deki işverenler için programı açık yazılmış, ne alacağını baştan görmek isteyen birine uygun bir kurum. Kurtarma modülünün ayrı sunulması güzel ama ek ücret ve ek gün demek. Eğitici eğitimi sertifikaları İYTE Sürekli Eğitim Merkezi üzerinden veriliyor, bu da belgeye resmi bir dayanak katıyor.
İsmet Kaptan Mah. Gazi Bulvarı No:108 K:2, Konak, İzmir
İlke, adından da anlaşılacağı gibi ilk yardım eğitimiyle başlamış bir merkez; bugün Darıca'da ve İstanbul Bahçelievler'de iki şubesi var. Yüksekte çalışma eğitimi teorik ve uygulamalı iki bölümden oluşuyor. Programda mevzuat, düşme durdurma sistemleri, merdiven, iskele ve platform güvenliği, KKD seçimi ve kurtarma planlaması anlatılıyor; uygulamada kemer, halat, lanyard ve karabina elle kullanılıyor. Eğitim sonunda sertifika veriliyor, merkez bunun 2 ya da 3 yılda bir yenilenmesini öneriyor.
Küçük ve orta ölçekli işletmeler için pratik bir seçenek: ilk yardım, yangın ve yüksekte çalışma eğitimini aynı kurumdan almak evrak işini azaltıyor. IRATA, SPRAT gibi uluslararası iple erişim belgeleri burada yok; endüstriyel dağcılık hedefleyen biri başka bir merkeze bakmalı.
Fevzi Çakmak Mah. Eğitim Cad. No:32/A, Darıca, Kocaeli
Sönmez Akademi, Çerkezköy'de mesleki eğitim veren bir kurum. Forklift, manlift, iş makinesi operatörlüğü, ilk yardım ve yangın eğitimlerinin yanında yüksekte çalışma kursu da düzenliyor. Gruplar en az 4, en fazla 10 kişiden oluşuyor; herkes sırayla tırmanma, yüksekte çalışma ve iple erişim uygulaması yapıyor. Sınavı geçenlere Milli Eğitim Bakanlığı onaylı yüksekte çalışma kurs bitirme belgesi veriliyor.
Çerkezköy ve Çorlu sanayi bölgesindeki fabrikalar için yakın ve pratik bir adres. Küçük grup kuralı sayesinde kimse arka sırada izleyerek geçip gitmiyor, ipe herkes çıkıyor. Uluslararası belge isteyen ya da rüzgar sektöründe çalışacak olanlar için uygun değil; burada verilen belge yurt içi mevzuata göre.
G.O.P. Mah. Barbaros Cad. No:15, Çerkezköy, Tekirdağ
Med Akademi, İstanbul Ataşehir'de bir İSG eğitim merkezi. Yüksekte çalışma tarafında iki ayrı program sunuyor: yüksekte güvenli çalışma eğitimi ve yüksekte çalışma ve kurtarma eğitimi. İkincisinin hedefi personelin sadece kendini korumasıyla kalmayıp kaza anında arkadaşını kurtarabilecek seviyeye gelmesi. Katalogda kapalı alanda güvenli çalışma, arama kurtarma tahliye, yangın güvenliği, afet ve acil durum eğitimleri ile kaza araştırma ve kök neden analizi danışmanlığı da var.
Anadolu yakasında şirket içi eğitim arayan firmalar için uygun bir seçenek; özellikle yüksekte çalışma ile kapalı alan eğitimini birlikte almak isteyen tesisler için. Web sitesi hizmet listesinden ibaret, fiyat ya da eğitim takvimi yayımlanmıyor. Uluslararası iple erişim belgesi sunduğuna dair bir bilgi de yok.
Yenisahra Mh. Yavuz Selim Cd. No:15 8/9, Ataşehir, İstanbul
Dönüşüm, adında da söylediği gibi doğrudan yüksekte çalışmaya odaklanan bir eğitim merkezi. Ankara ve İstanbul ağırlıklı çalışıyor ama eğitim ekibi Türkiye'nin farklı illerine de gidiyor. Temel yüksekte çalışma eğitiminin yanında ayrı konu başlıkları var: örneğin merdivenlerde güvenli çalışma eğitimi seyyar ve sabit merdivenin nasıl konumlandırılacağını, iniş çıkış tekniklerini ve merdiven üzerinde çalışma kurallarını ayrıca işliyor. Firma aynı zamanda dış cephe temizliği gibi iple erişimle yapılan saha hizmetleri de veriyor.
Birden fazla şehirde şantiyesi olan ve eğitimi sahaya getirmek isteyen işverenler için düşünülebilir. Merdiven gibi dar ama kazaların sık yaşandığı bir konuya ayrı eğitim ayrılması işe yarar bir ayrıntı. Sitede adres, fiyat ve eğitmen belgeleri açıkça yazılmadığı için bunları kayıt öncesinde sormak gerekiyor.
SGİ OSGB Eğitim Mühendislik Danışmanlık, Ankara İvedik OSB'de bulunan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkili bir ortak sağlık güvenlik birimi. İş güvenliği uzmanı ve iş yeri hekimi hizmetinin yanında yüksekte çalışma ve IRATA eğitimleri, ilk yardım, güvenli sürüş, yangın eğitimi, periyodik kontrol, ortam ölçümü ve uzaktan eğitim sunuyor. İşe giriş ve periyodik muayeneler için sahaya gelen mobil sağlık aracı da hizmetleri arasında.
Zaten bir OSGB ile çalışmak zorunda olan ve eğitimi de aynı yerden almak isteyen Ankaralı işletmeler için pratik. Risk değerlendirmesini yapan ekiple eğitimi veren ekibin aynı olması, eğitimin iş yerindeki gerçek risklere göre şekillenmesini kolaylaştırıyor. Uzmanlaşmış bir iple erişim merkezi değil; uygulama alanı ve eğitmen belgeleri konusunda ayrıntı istemek gerekiyor.
İOSB Melih Gökçek Bulvarı, Eminel İş Merkezi No:18/106, Yenimahalle, Ankara