Danh sách này dành cho người muốn đặt một cây đàn làm bằng tay, không phải đàn ra lò hàng loạt. Ở đây gom các xưởng đóng đàn guitar thủ công đang làm việc tại Việt Nam, từ cơ sở hơn trăm thợ ở Sài Gòn đến tiệm gia đình mỗi tháng chỉ ra vài cây. Ai cần đàn tập vài triệu, ai cần cây gỗ nguyên tấm để biểu diễn đều tìm được chỗ hỏi.
Khi chọn tên vào danh sách, ưu tiên xưởng có thợ làm thật, có địa chỉ rõ ràng, có người chịu trách nhiệm khi đàn lỗi. Tiếp đến là tay nghề: gỗ nguyên tấm hay gỗ ép, đường ghép thùng, độ cao dây, cần đàn có vênh sau một mùa mưa hay không. Giá cũng được cân theo tầm của từng xưởng, vì đàn 2 triệu và đàn 20 triệu không đặt cạnh nhau được. Cuối cùng là chuyện đặt hàng: thời gian chờ, khả năng làm custom, bảo hành và sửa chữa về sau.
Thứ tự các vị trí do cộng đồng bình chọn, ban biên tập chỉ dựng danh sách và kiểm tra thông tin. Trong mỗi thẻ đều có phần ưu điểm, nhược điểm và ý kiến người dùng, nên đọc cả hai cột trước khi gọi điện. Ai từng đặt đàn ở một xưởng đóng đàn guitar thủ công thì bỏ phiếu và kể lại trải nghiệm, đó là phần có ích nhất cho người đến sau.
Xưởng Ba Đờn làm đàn từ thập niên 1960, nay đã sang đời thứ ba trong một gia đình thợ ở Sài Gòn. Cơ sở sản xuất đặt tại xã Phong Phú, huyện Bình Chánh, rộng hơn 700 m2, với hơn một trăm thợ. Cách làm ở đây chia theo công đoạn: nhóm uốn khung, nhóm vào mặt đàn, nhóm dán cần, nhóm ráp trục, nhờ vậy sản lượng lớn mà giá vẫn thấp. Phần lớn đàn nằm ở tầm 1 đến 3 triệu đồng, đúng nhóm đàn tập.
Phù hợp người mới học, lớp nhạc, quán cà phê cần đàn bền và rẻ. Người tìm cây gỗ nguyên tấm để biểu diễn thì nên nhìn sang xưởng khác, vì đây là hàng số lượng. Cơ sở chỉ có một showroom ở quận Tân Phú và bán qua website, nên gặp nơi tự nhận là chi nhánh thì cần hỏi lại.
320/29 đường Độc Lập, phường Tân Quý, quận Tân Phú, TP.HCM
Xưởng của nghệ nhân Lê Thiên Ân nằm trên đường Nguyễn Xiển, phường Long Bình, khu Thủ Đức, trong khuôn viên rộng chừng 2.000 m2. Ông xuất thân nhà thợ, cha là người làm đàn có tiếng ở Thị Nghè, và tách ra làm riêng hơn hai mươi năm nay. Đàn Ân được nhắc nhiều ở dòng classic, tiếng dày, bấm êm; nhiều cửa hàng lớn tại Sài Gòn và Hà Nội nhận đặt đàn Ân theo cấu hình gỗ.
Chỗ này dành cho người chơi đã có tay, muốn cây theo ý mình: chọn gỗ mặt, gỗ lưng hông, kiểu ngựa, mức action. Người cần đàn ngay với giá vài triệu thì không phải nhóm khách của xưởng. Đặt custom phải chờ, thông tin sản phẩm đi qua Facebook và hệ đại lý, không có bảng giá công khai.
1027 Nguyễn Xiển, phường Long Bình, TP.HCM
Thuận Guitar là xưởng ở quận Bình Thạnh, TP.HCM, gắn với tên nghệ nhân Thuận, người được nhắc tới như một trong những người đầu tiên làm được guitar acoustic tại Việt Nam và truyền nghề cho lớp thợ sau. Xưởng làm acoustic, classic và cả travel guitar, phần lớn dùng gỗ thịt, giá trải từ khoảng 3 triệu đến vài chục triệu đồng ở các bản cao cấp.
Đàn Thuận thường được khen ở chỗ bấm êm và gia công sạch, hợp người tập lên trung cấp hoặc đệm hát phòng trà. Hàng bán chủ yếu qua đại lý ở Hà Nội và TP.HCM, một số nơi bảo hành tới 3 năm, nên giá và chính sách mỗi chỗ mỗi khác, cần so trước khi đặt. Muốn cây theo ý riêng thì gửi yêu cầu qua đại lý rồi chờ xưởng xếp lịch.
Quận Bình Thạnh, TP.HCM
Guitar Trần là xưởng ở Cần Thơ, làm nghề gần hai mươi năm, vừa sản xuất vừa bán sỉ lẻ. Ngoài guitar acoustic và classic, xưởng còn làm ukulele và guitarlele. Gỗ nguyên tấm được xử lý trước khi vào máy, phần thô chạy CNC rồi thợ hoàn thiện bằng tay. Các bản acoustic custom từ khoảng 4,5 triệu đồng trở lên được cắm cần rời, dán ngựa rời theo kiểu đàn ngoại, nét gia công sắc hơn dòng thấp.
Hợp khách miền Tây muốn mua tận xưởng và các shop cần nguồn hàng ổn định. Ai đòi đàn thủ công hoàn toàn, không máy móc, thì nên biết trước là phần thô ở đây chạy CNC. Đặt theo yêu cầu được: chọn form, gỗ lưng hông, màu sơn, kiểu đầu đàn.
Bình Thủy, Cần Thơ
Guitar Lương Sơn là thương hiệu của một nghệ nhân gốc Đà Lạt, đi theo hướng làm ít mà kỹ, tập trung vào acoustic tầm trung và cao cấp. Xưởng kể nghề của gia đình bắt đầu từ những năm 1950, đời trước học việc bên Nhật rồi về nước mở tiệm. Mỗi cây do nghệ nhân trực tiếp đóng và kiểm trước khi xuất, phương châm treo ngay trang chủ là chất lượng hơn số lượng.
Phù hợp người đã chơi vài năm, cần cây tiếng chín để đệm hát và thu âm tại nhà. Người mua đàn đầu tiên với ngân sách hai triệu thì khó tìm hàng ở đây. Mua online được kiểm đàn tại chỗ trước khi thanh toán, còn muốn thử tay thì ghé đại lý trưng bày ở khu Dịch Vọng, Hà Nội.
Duy Ngọc là xưởng gia đình, khởi đầu ở phố đàn Nguyễn Thiện Thuật, nơi tập trung các tiệm guitar lâu năm của Sài Gòn, do mấy anh em cùng đứng làm. Xưởng hiện ở số 19 Hồ Bá Phấn, Thủ Đức, làm acoustic và classic theo lối thủ công, mỗi tháng ra không nhiều cây. Đàn Duy Ngọc còn được khách nước ngoài mang về rồi bán lại trên các chợ nhạc cụ cũ, đủ thấy đàn đã đi đường dài.
Nên ghé nếu muốn nói chuyện trực tiếp với người làm đàn, chỉnh action, đổi ngựa hay sửa lại cây đàn cũ. Người cần bảng giá rõ ràng và bảo hành dài như hãng lớn sẽ thấy thiếu. Liên hệ chủ yếu qua điện thoại và Facebook, mẫu mã thay theo lô gỗ đang có trong xưởng.
19 Hồ Bá Phấn, Thủ Đức, TP.HCM
Xưởng Ngọc Thức nằm trong hẻm ở phường Bình Chiểu, Thủ Đức, do chính nghệ nhân Ngọc Thức đứng bào từng thanh gỗ. Ông nối nghề từ cha, chủ hiệu đàn Văn Tiếp, một trong những hiệu từng cung cấp đàn cho các tiệm lớn ở Sài Gòn trước năm 1975. Ở đây làm từng cây theo đơn, có cả khách từ nước ngoài đặt guitar acoustic rồi mang về.
Chỗ này dành cho người thích đàn làm tay, chịu chờ và muốn góp ý từ khâu chọn gỗ tới kiểu dáng. Ai cần mua nhanh, có nhiều mẫu treo sẵn để thử thì nên tới cửa hàng lớn. Xưởng chật, mọi trao đổi qua điện thoại, Facebook và email, không có website bán hàng.
185/49/13 Ngô Chí Quốc, phường Bình Chiểu, Thủ Đức, TP.HCM
iindie là thương hiệu guitar Việt còn mới, ra mắt cuối năm 2023 sau ba năm chuẩn bị. Hướng đi khác các xưởng cũ: gỗ nguyên tấm nguồn trong nước, quy trình sản xuất được chuẩn hóa, phần chế tác vẫn để nghệ nhân làm tay. Dòng đầu tiên là The Attack Series với các mã AT-20 và AT-32, thiết kế riêng chứ không sao chép form của hãng ngoại. Hàng đi qua vài nhà phân phối ở TP.HCM.
Hợp người trẻ chơi fingerstyle hoặc đệm hát, thích cây đàn nhìn lạ và không muốn mua hàng chợ. Người cần thử nhiều cây trước khi chốt sẽ hơi khó, vì điểm bán còn ít. Đàn mới nên chưa có nhiều đánh giá sau vài năm dùng, nhất là chuyện cần đàn và tiếng đàn theo thời gian.
Guitars Bình là cơ sở sản xuất đàn thùng ở TP.HCM, làm acoustic, classic, ukulele và mandolin, bán cả sỉ và lẻ. Xưởng nhận custom theo yêu cầu, đồng thời có dịch vụ sửa chữa: dán lại thùng, chỉnh cần, thay ngựa, hạ dây. Phần lớn hàng nằm ở nhóm giá cho người mới tập, học sinh và sinh viên, kèm hướng dẫn chọn đàn ngay tại chỗ.
Hợp lớp nhạc, người mua cây đầu tiên, hoặc ai cần một chỗ vừa mua vừa gửi đàn đi sửa. Người tìm gỗ quý, đàn để biểu diễn thì nên hỏi thẳng xưởng về cấu hình, vì thông tin gỗ trên web khá gọn. Cùng một mẫu, mỗi cây tiếng vẫn khác nhau chút, tốt nhất là tới thử.
TP.HCM
Hiệu đàn Tân Châu ở Huế do nghệ nhân Trương Hữu Châu lập, nay người con Trương Hữu Việt tiếp nghề, tiệm nằm ở số 13 Nguyễn Trãi. Guitar classic Tân Châu có cần đàn rộng bản, dân chơi nhạc cổ điển miền Trung quen tiếng đàn này từ lâu. Ngoài guitar, xưởng còn làm mandolin, ukulele và nhạc cụ dân tộc, kèm nhận sửa đàn.
Ai ở Huế hoặc đi ngang miền Trung thì đây là chỗ nên ghé để thử đàn classic làm tay. Khách ở xa sẽ thấy bất tiện: hàng bán chủ yếu tại tiệm, mẫu mã và giá đi qua trang Facebook. Nên gọi trước để biết xưởng đang có cây nào, vì đàn làm theo đợt.
13 Nguyễn Trãi, phường Thuận Hòa, TP Huế